Co roku rośnie liczba obywateli Ukrainy, którzy rozpoczynają własną działalność za granicą. Polska jest jednym z najpopularniejszych krajów na start. Aby zrozumieć, jak Ukrainiec może otworzyć firmę w Polsce, nie trzeba mieć wykształcenia prawniczego — wystarczy jasna instrukcja i plan krok po kroku. Wszystko to znajdziesz w poniższym artykule.
Kto może otworzyć własny biznes w Polsce
Polskie prawo pozwala zakładać działalność nie tylko obywatelom UE, ale również cudzoziemcom, w tym Ukraińcom, którzy:
mają numer PESEL ze statusem UKR;
przebywają w Polsce na podstawie pobytu humanitarnego lub czasowego;
ukończyli 18 lat i nie są pozbawieni prawa do prowadzenia działalności gospodarczej.
Ważne: obywatelstwo nie jest wymagane — wystarczy legalna podstawa pobytu oraz zarejestrowany adres zamieszkania.
Od czego zacząć: pomysł i strategia
Zanim złożysz wniosek o rejestrację, warto uporządkować podstawowe kwestie — bo biznes zaczyna się nie w urzędzie, lecz od zrozumienia swojej celu i odbiorców.
Zadaj sobie kilka kluczowych pytań:
Co dokładnie będziesz sprzedawać lub oferować?
Towary czy usługi? Gotowe czy na zamówienie? Czy jest to coś, w czym masz już doświadczenie, czy coś, czego jesteś gotów/gotowa szybko się nauczyć?
Kto jest Twoją grupą docelową?
Pracujesz dla ukraińskiej diaspory, dla lokalnych Polaków, a może dla firm? Na przykład, jeśli szyjesz torby — możesz je sprzedawać na targach, przez Instagram lub Allegro. Najważniejsze to zrozumieć, kto będzie Twoim pierwszym klientem.
Jaki format pracy Ci odpowiada?
Online, offline, dostawa, model mieszany?
Jeśli np. robisz manicure lub brwi — potrzebujesz wydzielonego miejsca albo domowego gabinetu. Jeśli pieczesz torty — Instagram i dostawa w obrębie okolicy będą idealne.
Ułóż prosty, ale szczery plan:
ile musisz zainwestować na start (wynajem, materiały, reklama?);
kim są Twoi konkurenci i czym się wyróżnisz;
jakimi kanałami będziesz sprzedawać: social media, marketplace’y, „poczta pantoflowa”, offline?
Czasem wszystko mieści się na jednej kartce. Najważniejsze — nie pomijaj etapu planowania. Uchroni Cię przed impulsywnymi wydatkami, przestojami i poczuciem „od czego w ogóle zacząć?”.
Pamiętaj: pomysł nie musi być genialny. Najważniejsze, żeby był realny właśnie dla Ciebie.
Jak Ukrainiec może oficjalnie otworzyć firmę w Polsce
Najpopularniejszą i najbardziej dostępną opcją jest założenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG). Rejestracja jest bezpłatna, trwa około 30 minut i odbywa się online na platformie biznes.gov.pl.
Co będzie potrzebne:
dane osobowe;
wybrana forma opodatkowania (np. ryczałt — stały procent od przychodu);
kody PKD (rodzaje działalności);
adres zamieszkania;
rachunek bankowy (można dodać później).
Już następnego dnia po złożeniu wniosku działalność oficjalnie zaczyna funkcjonować.
Co warto wiedzieć o ZUS i podatkach
Zaraz po rejestracji dane automatycznie trafiają do ZUS. Nowi przedsiębiorcy mogą skorzystać z ulg:
Ulga na start — 6 miesięcy bez składek społecznych, płaci się tylko składkę zdrowotną (314,96 zł);
Po tym okresie — Mały ZUS: obniżone składki przez kolejne 24 miesiące.
To sprawia, że start jest maksymalnie korzystny dla początkujących.
Warto też wcześniej zdecydować, czy będziesz płatnikiem VAT. Jest to obowiązkowe, jeśli roczny przychód przekroczy 200 000 zł lub jeśli współpracujesz z osobami prawnymi (firmami).
Błędy, których warto unikać
Nawet jeśli zakładasz firmę samodzielnie i bez pośredników — to nie powód, by działać „na chybił trafił”. Poniżej najczęstsze błędy początkujących, których łatwo uniknąć:
Nieprawidłowo wybrany kod PKD
Kody PKD określają, czym oficjalnie się zajmujesz. Jeśli wybierzesz niewłaściwy kod, nie będziesz mógł/mogła legalnie świadczyć usług lub rozliczać się z VAT. Na przykład, jeśli piszesz teksty, ale nie dodasz kodu dla copywritingu — mogą pojawić się problemy podczas kontroli. Lepiej od razu dodać kilka kodów „na zapas”.
Przegapiony termin zgłoszenia do ZUS
Po zarejestrowaniu działalności masz 7 dni na złożenie formularza ZUS-ZUA lub ZUS-ZZA. Jeśli przegapisz termin — możesz stracić prawo do ulgi, co oznacza setki złotych nadpłaty miesięcznie. Dodaj tę datę do kalendarza od razu po rejestracji.
Działanie bez VAT, gdy jest obowiązkowy
Jeśli planujesz współpracę z firmami, eksport lub Twój roczny przychód przekroczy 200 000 zł — rejestracja jako płatnik VAT jest obowiązkowa. Bez tego nie wystawisz prawidłowych faktur, a firmy-klienci mogą po prostu odmówić współpracy. Sprawdź to wcześniej.
Brak osobnego konta firmowego
Formalnie możesz korzystać z prywatnego konta, ale jest to niewygodne i ryzykowne. Gdy środki prywatne i firmowe się mieszają — w księgowości robi się bałagan. Poza tym klienci bardziej ufają płatności na konto z nazwą firmy. Konto firmowe można otworzyć online w 15 minut.
Czy wiesz, że…
Według danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) Ukraińcy stali się największą grupą zagranicznych przedsiębiorców w Polsce. Tylko w 2023 roku zarejestrowano ponad 60 000 nowych JDG, których właścicielami są obywatele Ukrainy. To prawie co trzeci zagraniczny przedsiębiorca w kraju!
Gotowy/gotowa zacząć?
Teraz wiesz, jak Ukrainiec może otworzyć firmę w Polsce bez pośredników.
Działaj krok po kroku — a zarejestrujesz JDG w Polsce, oszczędzając czas i pieniądze.